Esma KAHRAMAN

Teknoloji Danışmanı Sayın Atıf Ünaldı’yla söyleşimize kaldığımız yerden devam ediyor.

* İnteraktif reklam hakkında bilgi alabilirmiyiz?

İnteraktif reklamcılık gelecek iki yılda Türkiye’nin de gündemine ciddi anlamda gireceğini düşündüğüm konulardan biri. Bu nedenle danışan firmalarıma özellikle bu yatırımı en kısa zamanda yapmaya başlamalarını ve bunun için her ay bir bütçe ayırmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü internet üzerinde reklamcılık her geçen gün büyüyen bir pazar. Gelecek iki yıl içinde de bu büyümeyi bir patlamanın takip edeceğini düşünüyoruz. Bu patlama gerçekleşip herkes interaktif reklam vermeye başlamadan önce, bu pazarda olmanın büyük avantajı olduğu görüşündeyim. Mesela son dönemde Chevrolet’ nin interaktif kampanyasının, markanın algısı ve daha önemlisi satışı açısından son derece yararlı olduğunu görüyorum.

* Yakın gelecekte bizi neler bekliyor?

Tabii bu soruya bilişim şirketleri açısından bakma imkanına sahibim. Ancak bilişim şirketleri birçok sektöre girmeye başlayınca işin şekli de değişiyor bence. Şu aralar bilişim sektörü otomotiv sektörüne el attı. Sizi tanıyan, söylediklerinizi anlayan otomobiller arzı endam etmeye başladı.

Bu noktada birkaç şirketin yakın zamanda sektörlerini değiştirecek veya kaydıracağını tahmin ediyorum.

Honda: Kişisel Jet sektörünün büyük oyuncusu olacak. Honda’nın ürünleri yavaş yavaş piyasaya çıkmaya başladı. Hoş bu konuda Microsoft’ un da beklentileri var ama ne çare atı alan Üsküdar’ı geçti.

Microsoft: Honda’ya kişisel jet üretimini kaçıran Microsoft Asimo’ya rağmen robot işine girecek. Honda’nın elemanlarını teker teker transfer edecek. Buradaki en büyük avantajları User Interface olacak. Yıllardır bu konuda çalışmalarının sonucunu alacaklar.

Google: İşte yazılım ve işletim sistemi sektörünün yeni ve güçlü yıldızı. Microsoft Vista ile iyice gücünü kaybetti. Bu sektörün yeni büyük oyuncusu Google olacak. Bunu da açık kaynak kodları ve alışageldikleri özgürlükçü internet anlayışı ile gerçekleştirecekler.

Apple: Hardware ve Consumer Electronics’in kralı bundan sonra Apple olacak.

Cisco: İletişim sektörünü Alcatel’in elinden alacaklar. VOIP, VOD, IPTV onlardan sorulur olacak. Bkz: Cinemanow, moviebeam, linksys ve yeni yakın alınan onlarca şirket.

Java: Logosunu değiştirecek. Hala kendini var etmeye çalışacak. Bence ellerinde bu kadar kahve logolu şey varken kahve işine girseler daha doğru bir karar olur.

Bunlar tabii benim kişisel görüşlerim ama sektörün yıllardır içinde biri olarak, doğruluk payımı en iyi zaman gösterecektir.

* Gelecekte nelere yatırım yapmalıyız?

Gelişen teknoloji herşeyi o kadar hızlı değiştiriyor ki iş hayatı bu devingenliğin içinde nelere yatırım yapması gerektiğini bulmakta ciddi anlamda zorluk çektiğini yakından görüyorum. Danışmanlığını yaptığım son derece dinamik şirketlerin bile gelecek 2 – 3 yıllık projeksiyonda ciddi anlamda zorlandıklarını izliyorum.

* Gelecek 25 yıllık gelişme haritasının ana başlıklarını belirleyebilirmiyiz?

* Hidrojen yakıtı ve bu yakıtla çalışan pillerin fiyatları ciddi anlamda ucuzlayacak. Yani bizim değişimizle artık bu piller kitlelerin kullanımına iletilecek.

* Elimizdeki robot teknolojisini bir kenara bırakıp, İsrail’li araştırmacıların şu an üzerinde çalıştığı insan beyni ile direkt entegre olabilen biyo-bilgisayarlarla ve siborg teknolojisi ile ilgilenmeye başlayacağız.

* Supersonik jet üretimi toplu taşımanın temelini oluşturacak. Bir yere ortalama 10000 km / saat hızla gitme imkanına sahip olacağız.

* Second life ile başlayan avatar dünyası eğitimi içine alacak. Sanal gerçekliğin yeni yıldızı eğitim olacak. Çocuklarımız eğitimlerini evlerinde aile ortamında istedikleri zaman alabilecekler.

* Borsada hidrojen yakıtına yatırım yapan şirketlerin hisseleri astronomik oranda artacak.

* Okyanus akıntılarından elektrik üretimi konusundaki yatırımlar hızlanacak. Rüzgar enerjisiyle elektrik üretmek bireysel kullanıma kadar inecek.

* Kitlesel imha silahlarına ulaşmak daha kolay hale gelecek.

* Genetik bilimi, nanoteknoloji ve robot biliminin kullanımı ile insanlar vücutlarını farklı şekillerde değiştirmeye başlayacaklar.

* Robot bilimi ve akıllı çevrebirimleri insanları toplu yaşamdan uzaklaştıracak ve daha özgür kılacak.

* Sülüklerden elde edilen kimyasallar acılarımızı morfinden bin kat daha hızlı yok edecek.

Bunlar tabii ki ana başlıklar. Yatırım yaparken dikkat edilmesi gereken ise sadece gelişmeler değil, şirketin ve ülkenin dinamikleri. Bu nedenle danışanı olmayan şirketlerin yatırım yaparken daha dikkatli olmalarını tavsiye ediyorum.

* Garanti WAP hakkında görüşlerinizi alabilirmiyim?

Son dönemde bankalar web siteleri aracılığı ile müşterilerine hizmet vermeyi tercih ediyorlar. Bu sadece müşteri açısından değil, banka açısından da son derece karlı bir durum. Bir şubenin lojistik maliyetleri bile bütün dünyada hizmet veren bir web sitesinin maliyetlerinden fazla. Bu konuda Türkiye’ deki en ciddi çalışmayı her zaman Garanti Bankası yapmıştır. Bu nedenle ben her e-ticaret seminerimde ve/veya internet yatırımı yapmayı planlayan şirketlerle yaptığım görüşmelerde, işin banka ayağında Garanti Bankasını öneriyorum. Yani Sezar’ın hakkını Sezar’a verelim.

Ancak Garanti Bankası da küçük büyük bazı hatalar yapmıyor mu? Tabii ki yapıyor. Mesela wap konusu. Garanti Bankası mobil şubesini, wap şubesi ismi ile konumlandırdı. Ancak telefonlarımız eskisi gibi wap protokolü üzerinden bağlantı kurmuyor. Alıştığımız web protokolünü kullanıyor. Zaten wap protokolü üzerinden gönderebileceğiniz bilgi miktarı son derece az.

* Bize önerebileceğiniz faydalı linkler var mı?

İnternet siteleri devamlı yenileniyor. Yeni ve çok işe yarayan siteler ortaya çıkmaya başlıyor. Bu nedenle bir siteden bahsetmektense bu bilgileri en hızlı şekilde alabileceğiniz bir kaynaktan bahsetmeyi daha doğru buluyorum.

http://www.internetkaynagi.com

Bu sitedeki araç çubuğunu bilgisayarınıza yüklediğinizde, her an kendini yenileyen bir linkler listesine sahip oluyorsunuz. Ayrıca bir arama motoru da mevcut. Bu araç çubuğu Türkiye’de çoğumuzun kullandığı iki browserı yani İnternet Explorer ve Firefox’ u destekliyor. Yüklemediyseniz yüklemenizi tavsiye ederim.

*****

Sevgili Atıf ÜNALDI; bizlerle çok değerli bilgiler paylaştınız. İtiraf etmeliyim ben tam bir teknoloji özürlüyüm, öyle ki reset düğmesini bile iki senede öğrendim. Bilgisayar benim için daktilodan farksız. Sadece bilgisayarda değil cep telefonunda da oldukça kötüyüm. Özetle bu teknoloji beni aşıyor.

Buna rağmen beni kırmadınız geldiniz ve böylesi güzel bir söyleşiyi gerçekleştirdik. Zerafetinize teşekkür ediyorum, sefalar getirdiniz…

http://atfworkshops.com

http://atif.unaldi.org/

Konuğum Teknoloji Danışmanı Sayın Atıf Ünaldı

* İnterneti doğru kullanıyor muyuz?

Türk toplumunun genelde çok ilginç bir davranış yapısı var. Karşısına gelen kavramların anlamları ile ilgilenmeyip, onlara yeni anlamlar biçmeyi tercih ediyor. Bu davranışını internet konusunda da değiştirmedi. O nedenle dünyanın yeni medya olarak nitelendirdiği internet Türkiye’ de sanal alem olmaktan ileri gitmedi. Daha güncel bir örnek verirsek, dünyanın profil toplamak için oluşturulmuş bir sitesi olan facebook, Türkiye’ de arkadaşlık sitesi olarak algılanıyor. Bu yaklaşımlarla baktığınız zaman, Türkiye’ de internetin doğru kullanılması zaten beklenemez. Bu nedenle Türk pazarına girmek isteyen firmalarda, bazen benden pazarı anlama konusunda danışmanlıklar alıyor..

* Facebook ne işe yarıyor ve gizlilik haklarını ihlal ediyor mu?  

Facebook çok ciddi bir profil toplama sitesi, bu nedenle bazen tüketicinin paranoyasına denk geliyor. Bu nedenle işlerinin zor olduğunu kabul etmek gerekir. Facebook’ un gerçekten gereğinden fazla bilgi toplayıp toplamadığı konusu o kadar karmaşık ki; geçenlerde Harvard Üniversitesi bu konuyu sektör fikir önderlerine sordu. Biz de elimizden geldiğince cevaplandırmaya çalıştık. Ben teknik tabanlı birisi olduğumdan alınan bilginin Google Analytics hatta girdiğiniz birçok sitenin log dosyasındaki bilgilerden fazla olmadığını biliyorum. Yani kişisel görüşüm alınan bilginin interneti sanal alem olarak görmeyen, gerçek kimliğinin bir parçası olarak gören bir kişi için rahatsız edici olmadığı yolunda.

* Nasıl danışman oldunuz?  

1992′ de Türkiye’ nin ilk BBS’ ini kurduğumuzda aslında kaderimiz de çizilmiş oldu. Önce editörlük teklifleri aldım. Ancak TV ve Radyoda program yapmayı tercih ettim. Bir süre sonra herkes yapmak istediği teknoloji projelerine beni ortak almak istemeye başladı. Bu aşamada baktım ki projeler ve çok çeşitli konuların internet alanlarından sorumlu oluyorum. Bu aşamada benim işin fikir altyapısında internet konusunda insanları aydınlatma noktasında olmam gerektiğini farkettim. Bu nedenle e-business konusunda değişik danışmanlıklar veren bir sanal yapılanma kurdum. Ve danışmanlık serüvenim bu sayede başlamış oldu.

http://www.atfworkshops.com

* Bir Teknoloji Danışmanı şirketlere ne kazandırır?

Şirketin faaliyet alanı ne olursa olsun, internet projeleri her zaman katma değeri yükselten ve bütçeye direkt etki eden yatırımlardır. Bu nedenle bizim işimiz son derece çeşitlilik gösterir. İş iletişimin güçlendirilmesinden, markanın oluşturulmasına kadar bir çok alanda bize ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle ben danışanlarıma şirket dışı bir reengineer mantığı ile yaklaşırım. Bazen antlaşmamız dışında olmasına rağmen mesleki körlükten oluşan problemlerini de teknolojiyi ve yeni dünya görüşünü nasıl kullanacaklarını söyleyerek anlatırım. Bazen de kurumun elinde hali hazırda kullandığı imkanları değerlendirerek, hiçbir harcama yapmadan bir teknoloji ürünü üretmesini sağlarım. Bu nedenle kurumların bakış açılarını bilmemekle birlikte ben kendimi dışardan çalışan maaşlı bir ortak gibi hisseder, o şekilde projeler üretirim.

* İnternetten alışveriş yapmak ne kadar sağlıklı? 

e-Ticaret konusunda verdiğimiz seminerlerde ilk sorulardan biri budur. İnternetten ticaret yapmak, normal ticaretten bile daha sağlıklıdır. İstatistiklere baktığımızda fiziksel yollarla yapılan kredi kartı yolsuzlukları, internet yolsuzluklarına göre son derece fazladır. Zaten bir hacker’ ın bir kişinin kredi kartını çalmak için harcayacağı zaman ve donanım ihtiyacı o kadar fazladır ki, kişisel husumeti yoksa, gidip bir yerde hırsızlık yapması hem daha kolay, hem de ucuzdur. Tabii son dönem güvenlik ekiplerinin internet suçları konusunda son derece uzman olması da ayrı bir caydrıcı nedendir. Zira yapılan her türlü internet suçunda, suçun işlendiği kişiyi İP üzerinden tespit etmek ve adresten sorumlu olan karakolun suça müdahale etme süresi, güvenlik ekiplerinin aldıkları eğitimler sayesinde yarım saatlere kadar inmiştir. Telekominikasyon Kurumunun son internet yasası üzerine hazırladığı yürütmelikte bizim de danışmanlığımızı aldılar. Bu yürütmelik de internet üzerinde işlenmiş suçlarda hukuki her türlü açık kapatılmış durumdadır.

* İnternet yasası nedir? 

22 Mayıs 2007′ de Sayın Ahmet Necdet Sezer tarafından kamuoyunda internet yasası olarak adlandırılan 5651 sayılı ‘ İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi ‘ hakkında kanun onaylandı. Kanunu incelediğimde T.C. kanunlarının hepsinde olduğu gibi oldukça iyi planlanmış olduğunu rahatlıkla görebiliyorum. Ancak iki konuya dikkatinizi çekmek isterim.

Birincisi; Konjonktürel bazı kararların olduğunu görüyoruz. Yani internet ve özellikle dünya gündeminin devinimi ile kısa zamanda yaşlanacak ve anlamsız ve ters görünebilecek bir iki maddenin varlığı özellikle dikkatimi çekti.

Bunların en başta geleni telif yasalarıdır. Telif yasaları aslında sadece hukuki bir hak meselesi olmaktan çok. ticari faaliyetlerini geri bildirimleri ile düzenlenen bir yapıdır. Telif yasalarının son dönemlerde en çok uygulanduığı alanların başında gelen müzik sektörü bu devinimin içinde kazanç yapılarını ve ticari uygulamalarıı telif sorunlarını önemsiz hale getirecek şekilde yeniden düzenlemektedir. Bu yeni yapılanma telif yasalarının bir sorun olduğu birçok sektör için geçerlidir.

İkincisi ; Kararlarında insiyatif boşlukları bırakılan kanunlardır. Bu tip kanunların uygulanmasında insiyatif sahibinin bilgi birikimi ve olaylara bakış açısı bu tip kanunların bir süre sonra doğru şekilde uygulanması konusunda sorunlar yaratabilecek, suçsuz insanları kanunlar karşısında sorumlu duruma getirebilecektir.

* Konuyla ilgili düşünceleriniz nelerdir?

Bu bilgiler ışığında kanunları uygularken özellikle dünyadaki gelişmeleri de göz önüne alarak yönetmelikleri dinamik düzenlemelerle genel dünya gündemine yakınlaştırmak takdire şayandır diye düşünüyorum.

* Teknoloji yatırımı nedir?

Kurumların katma değer kazamasına sebep olacak, teknoloji altyapısının kullanıldığı her türlü yatırımı biz teknoloji yatırımı olarak nitelendiriyoruz. Bu IT bazlı donanım yatırımlarından, internette marka oluşturulması amaçlı pazarlama harcamalarına kadar değişen yelpazedeki her konu bizim bakış açımızla teknoloji yatırımı olarak değerlendirilir.

Teknoloji Danışmanı Sayın Atıf Ünaldı’yla teknoloji üzerine söyleşi yaptık. ÜNALDI önemli bilgiler verdi. Bu söyleşiyi üç bölüm halinle sizlerle paylaşacağım.

Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü’ nde eğitim aldığı yıllarda Türkiye’ de ilk kez iki bilgisayarı telefon hatları üzerinden konuşturan BBS sistemini kurarak, Türkiye’ deki ilk internet ağını oluşturdu. 1992 – 1994 yılları arasında Radyo D’ de ( Radyo Kulüp ), ‘ Farenin Kuyruğu ‘ adlı yine Türkiye’ deki ilk internet ve bilgisayar informasyon programını yaparak başka bir ilke daha imzasını attı. 1994 senesinde Kanal D televizyonunda her gece canlı yayınlanan RadyoNet adlı programın sunuculuğunu, yapımcılığını ve gece yayını sorumluluğunu üstlendi. Bu program Türkiye’ de tamamı canlı bilgisayar görüntülerinden oluşan ilk programı olmuştur.

Atıf ÜNALDI 1994 – 1996 seneleri içinde Anadolu. Net isimli Türkiye’ nin ilk internet servis sağlayıcısının Genel Müdürlüğü’ nü üstlendi. 1996 – 1997 yılları içinde 1. Dünya Hava Oyunlarının internet süpervizörlüğünü yaptı, bu arada sporcuların internet ve internet üzerinden kayıt sistemlerini gerçekleştirdi. 1998 yılında Sabah Grubu’ nun internet süpervizörlüğünü de üstlendi ve Sabah Kitapları’ nın internet üzerinden satışına dair yapılan projeye de danışmanlık yaptı. Yine aynı yıl içinde Milliyet Grubuna bağlı .Net Dergisinde ‘ Yeni Ufuklar ‘ adlı köşeyi yazdı.

1999 yılında ise İhlas.Net’ in webmaster’ lığı görevini üstlendi ve İhlas.Net portalini projelendirdi ve yönetti. Yine aynı yılda Sabah Grubu’ na bağlı bilişim sektör dergisi Pcweek’ te köşe yazarlığı yaptı. Bu esnada Artmedya isminde bir webtasarım şirketi kuran Ünaldı, BRT televizyonunda yayınlanan, yapımcısı olduğu GeceNet adlı bir internet magazin talk show programını hazırladı ve Romina Özipekçi ile birlikte sundu. Daha sonra Akşam grubu tarafından çıkarılan  dergide bir yıl kadar köşe yazarlığı yapan Atıf ÜNALDI aynı dönemlerde bir yıl kadar İstanbul Üniversitesi Seramik Bölümünde Web tasarımı konusunda dersler verdi. İnterprobil grubunun kurulmasıyla dergideki görevinden ayrılan Atıf ÜNALDI, EkoTimes dergisinin kuruluşundan son gününe kadar dergide köşe yazarlığı ve bilişim editörlüğü görevini yaptı. Atıf Ünaldı bu dönemde Computerlife Dergisinin de köşe yazarlığı görevinde bulundu.

Daha sonra Finansal Forum Gazetesinde her Çarşamba bilişim sayfalarında köşe yazarlığı ve editörlük yaptı. Buybye.com’ un marka danışmanlığını yapan Ünaldı, daha sonra Technology Channel’ da TRON adlı programın yapımcılığını ve sunuculuğunu gerçekleştirdi. 2004 Aralık ayı itibariyle Star Medya Grubu’ nda IT Direktörlüğü görevini üstlenen Ünaldı, aynı dönemde Star gazetesinin STARTEK ekinin Yayın Yönetmenliği’ ni de üstlendi. Daha sonra Rock Fm’ de Teknorock programını yapan Ünaldı aynı zamanda Kanal D ve Star Tv’nin İnternet Müdürlüğü’ nü yaptı. Doğan TV Grubu özel projeler danışmanlığı görevinde de bulunan Atıf Ünaldı, PC Magazin dergisinde köşe yazarlığı yaptı. Uluslararası fon yönetim şirketi GEM grubun Türkiye’deki iştirakleri arasındaki İnfoKarma kanalında ‘ a.t.f. ile teknoloji gündemi ‘ programının yapım ve sunuculuğunu gerçekleştiren Atıf ÜNALDI aynı zamanda Kral TV’ de Netizen isimli infotainment programının yapımcı ve sunucusudur.

Microsoft’ un desteklediği Sitebuilders adlı grubun kurucularından olan Ünaldı, tüm Türkiye’ de bu grupla ‘ web tasarımı ‘, ‘ mobil internet ‘, ‘ e-ticaret ‘, ‘ internet reklamcılığı ‘ gibi konularda konferanslar, seminerler, açık oturumlar düzenlemiştir. Halen Türkiye’ de internet ve e-iş ile ilgilenen kişi ve kuruluşlara danışmanlık ve eğitim çalışmalarını da başarıyla yürütmektedir.

Yayınlanan Kitapları 

Bilişim Sözlüğü (Microsoft – Medicat Sponsorluğunda) Kapital Yayınevi

Jürisi Olduğu Yarışmalar  

2002 – Altın Örümcek Web Yarışması
2003 – Altın Örümcek Web Yarışması
2004 – Grafi2000 Flash Animasyon Yarışması
2004 – Altın Örümcek Web Yarışması
2005 – Altın Örümcek Web Yarışması
2006 – Web Award ( Web Marketing Association)
2006 – Altın Örümcek Web Yarışması

Yayınlanmış makaleler  

Yeni Türkiye Dergisi Mart 1998 ‘ Bilgi Toplumu Türkiye’ sinde İnternet Yapılanması ‘
Yıldız Teknik Üniversitesi Yayınları, 1994 ‘ Web’ te tasarım kriterleri ‘

Konferans, Seminer ve Profesyonel Aktiviteler  

1999 – Microsoft Merkezinde Sitebuilders bilgilendirme ve e-ticaret ve web tasarımı seminerleri (İstanbul)
1999 – Microsoft bünyesinde Web tasarımı, e-ticaret, Medya Teknolojileri seminerleri ( Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Antalya )
2000 – Kosgeb bünyesinde e-ticaret seminerleri ( Ankara )
2000 – Fatih Üniversitesi e-ticaret seminerleri ( Ankara )
2000 – Bilgi Üniversitesi internet seminerleri ( Konuşmacılar: Microsoft Türkiye Genel Müdürü Süreyya Ciliv, Atıf Ünaldı )
2000 – Bilişim 2000 faaliyetleri içinde e-ticaret ve web tasarım seminerleri ( İstanbul )
2003 – PRCI Turkiye (Istanbul)
2003 – Wireless Forum ( İstanbul)
2003 – ODTU ( Ankara )
2003 – Mobiliz.biz ( İstanbul )
2004 – PRCI ( İstanbul )
2006 – Mediacat Wrokshop
2006 – Miadap Çalışma Grubu
2007 – Miad ( Malatyalı İş Adamları Derneği ) Online Pazarlama Konferansı

Yazılımları  

1992 – İki radyo otomasyon sisteminin kurulumu ( Radyo Kulüp ve Radyo C (1995))
1994 – Kanal 6 Televizyonunda yayınlanan ve izleyicilerin katılımıyla oynanan iki bilgisayar programının yazımı ( Crossword ve Puzzle )
1998 – Tv reklam departmanı otomasyonunu sağlayan bir bilgisayar programı

Türkçeleştirilmesini Yaptığı Yazılımlar  

1996 – Windows Commander
2000 – Babylon İnternet Sözlüğü
2002 – Sitepublisher
2003 – Google ve Democracy Player ( miro) nun çalışmalarında gönüllü bulunmaktadır